Twee gezichten van... Nr. 107: De
Broekpolder
In de rubriek 'De twee gezichten
van…' staan maandelijks twee afbeeldingen
centraal. De tekst van deze aflevering is
verzorgd door Trudy Werner-Berkhout van de
Historische Vereniging Maasland. Henk
Groenendaal maakte de foto anno 2011.
Reacties en suggesties van lezers zijn van
harte welkom. Deze maand deel 107.
De Broekpolder lag vroeger hoofdzakelijk
in de gemeente Vlaardinger-Ambacht, maar is
na een grenswijziging in 1941 bij
Vlaardingen gekomen. Een smalle strook
echter (ongeveer de plaats van het
Golfbaanterrein) van de Bommeer tot de
Vlaardingervaart behoorde nog lang bij de
gemeente Maasland.
De Broekpolder is een eeuwenoude polder,
waar tot in de jaren zestig van de vorige
eeuw 25 boerenfamilies woonden. Sommige
boerderijen waren al generaties lang in de
familie, zoals de boerderij van Van Vliet en
Hoogendam, die zeventiende-eeuws waren. Het
was een uniek gebied, rustig, welvarend en
ongerept. De boerderijen lagen veelal geïsoleerd
en verscholen in mooi boerengeriefhout, en
er waren volop moestuinen en boomgaarden. De
polder, zo'n 375 ha. groot, bestond
voornamelijk uit weideland en een
eendenkooi. Er was maar één weg , namelijk
de Broekweg. Deze drie kilometer lange weg
begon vanaf de Hoogstraat in de stad
Vlaardingen, liep vervolgens naar de
Rijskade (bij het huidige hockeyveld) en dan
rechtdoor naar de Boonervliet. Verder was de
polder alleen bereikbaar via het water, de
Vlaardingervaart en de Vlieten. De bewoners
van het Maaslands grondgebied woonden ver
van het dorp Maasland af. Er was toen nog
geen weg door de Foppenpolder. Om in
Maasland te komen kon men met de schuit
overvaren naar de Commandeurs- of Duifpolder
of rijden via de lange route Broekweg,
Vlaardingen, Zuidbuurtse weg en Korte Buurt.
Het was dan ook logisch dat de kinderen in
Vlaardingen op school gingen.
|
In de jaren zestig werd
besloten om de Broekpolder te bestemmen voor
woningbouw. Na de Tweede Wereldoorlog begon
Vlaardingen zich te ontwikkelen van een
vissersplaats tot een middelgrote
industriestad. Door de gunstige ligging aan
de rivier waren er volop mogelijkheden voor
haven- en industrieactiviteiten. Hierdoor
nam de werkgelegenheid enorm toe. Om al die
mensen te kunnen huisvesten bedacht men dat
er veel woningen gebouwd moesten worden en
daarvoor werd onder andere de prachtige
Broekpolder bestemd.
Ondanks de vele protesten ging het
bestemmingsplan door. De boerderijen zouden
stuk voor stuk worden opgekocht, afgebroken
en de polder opgespoten met bagger uit de
havens van Rotterdam. Hier zou een wijk voor
maar liefst 30.000 mensen komen. Voor de
boeren een drama. Een aantal boeren stopten
en hielden boeldag om vee en gereedschap te
veilen. Anderen kochten een bedrijf elders
in het land en vertrokken.
Op Maaslands grondgebied lagen drie
boerderijen en de Vlietmolen. De boerderijen
van de families Cor Ham en Siem Dijkshoorn
lagen net op de grensstrook en behoorden tot
Vlaardingen. De eerste Maaslandse boerderij,
stammend uit 1880, was van Jan Keijzer en
lag tegen een uitloper van de Bommeer aan,
het 'Pannenkoekenhaventje'. Er was geen
openbare weg die naar deze boerderij voerde,
de enige weg in de polder was immers de
Broekweg en daardoor was de oprijlaan wel
zo'n 900 meter lang! |
Halverwege de Boonervliet
stond de oude Vlietmolen, de 'Stenen Molen',
en ook wel later molen 'Nooit Gedacht'
genoemd. Al in de zestiende eeuw bevond zich
op deze plaats een molen om de polder te
ontwateren, deze werd in 1753 vervangen door
de stenen Vlietmolen, een grote molen met
een vlucht van wel 28 meter. In 1881 besloot
het bestuur van de Broekpolder over te gaan
van wind- op stoombemaling en in 1946 van
stoom op elektriciteit. De molen werd
langzamerhand gedeeltelijk onttakeld, de
machinist woonde op de eerste verdieping van
de molenromp. Tot 1962 heeft de molen dienst
gedaan. Nadat het gemaal buiten gebruik was
gesteld, trad al snel het verval in. Het
polderbestuur wilde graag van de molen af,
omdat de polder volgespoten werd met
havenspecie. Maar er waren protesten
hiertegen. De gemeente Vlaardingen die
inmiddels eigenaar was geworden, vond de
restauratiekosten te hoog. Ook
Natuurmonumenten die de molen als
landschapsornament wilde behouden trok zich
terug. De molen werd vervolgens in 1966
afgebroken.
Verderop in het Maaslandse gebied lag de
oude boerderij van Willem Bos, dit was de
laatste boerderij aan de Broekweg. Daarna
kwam de boerderij van Dirk Mostert aan de
Boonervliet, in de richting van de
Vlaardingervaart. Deze drie Maaslandse
boerderijen werden ook afgebroken. Toen
Willem Bos in 1960 zijn fraaie boerderij
verliet, was hij de laatste inwoner van de
Broekpolder.
De bagger uit de havens bleek enorm
vervuild te zijn met giftige stoffen, zodat
er de eerste jaren niet gebouwd kon worden.
Op het Maaslandse grondgebied, nu
Vlaardingen,werd een Golfcourse aangelegd,
toen bekend werd dat het bebouwen van de
grond wel erg lang zou gaan duren. De
geplande woonwijk is er nooit gekomen.
Uiteindelijk zegeviert de natuur op de
vervuilde grond.
De smalle strook langs de Boonervliet in
de Broekpolder behoort nu bij de gemeente
Midden-Delfland. De grens met Vlaardingen
loopt ongeveer halverwege de golfbaan.
Literatuur
- J. Anderson, A. den Hoedt, De
broekpolder. Vlaardingen, 2011
- G. Ottevanger e.a., Molens, gemalen en
andere waterstaatkundige elementen in
midden-delfland. Den Haag, 1985
- W.C. den Breems, E. van Rongen,
Tijdsbeeld van Vlaardingen, deel 4L; Van
Markt tot Broekpolder. De stad in de
jaren '50, vastgelegd door J.F.H.
Roovers
|
|
Tekst: Trudy Werner-Berkhout. Oude foto:
Historische Vereniging Maasland. Foto
huidige situatie 2011: Henk Groenendaal. 'Midden-Delfland
- Schakel' publicatie: 7 januari 2012.
Na publicatie worden de “Twee gezichten
van…” ook op internet gepubliceerd op
adres: http://www.middendelfland.net/.
|
|
|
 |
